Stichting PRO

Bijdrage boek Duurzaam Bruggen Bouwen

  

Samenvatting                                                                Jan Schuiling



Deze bijdrage is ook min of meer een brief aan hen die vinden dat het anders moet met mens en maatschappij en ook aan hen die nog aarzelen. Dus opnieuw: Gaat u ook wonen in een ecodorp?
Of wilt u meewerken aan de transitie van (een deel van) uw dorp in een ecodorp? Of de transitie van uw stad of wijk, of een deel ervan, in een ecodorp, oftewel groeien naar de kwaliteit van een ecodorp?
Weet waar u aan begint! De kwaliteiten en de ambities van een ecodorp zijn hoog. Het gaat om gemeenschap, duurzaamheid en spiritualiteit. En dan niet een beetje. Om daarmee aan te geven dat een andere wereld mogelijk is. En die andere wereld, tijdens en na de diverse crises, zal er anders kunnen uitzien dan we dagelijks merken. Als u daaraan mee wilt werken, dan is dat een belangrijke keus voor u zelf, voor de ecodorp-gemeenschap en voor de wijde wereld er omheen.
Stichting PRO is in een tiental plaatsen bezig om een ecodorp te realiseren. Overigens een ecodorp wordt ook wel werelddorp, vrededorp of helingsbiotoop genoemd. Er zijn initiatiefgroepen, er komt grond beschikbaar en er is medewerking van provincie en gemeente. U kunt eraan meedoen of op andere plaatsen in het land. Het gaat om mensen die meer willen dan het gewone. Zij willen meewerken aan één van de betere voorbeelden voor de maatschappij van de 21e eeuw zoals genoemd door de Verenigde Naties. We beginnen met een driejarig traject van gemeenschapsvorming. Eén avond in de twee weken, één of meer weekends per jaar en een zomerweek. Tijdens deze jaren willen we een aardehuis bouwen voor bijeenkomsten, een camping inrichten voor proefwonen en een permacultuurtuin aanleggen. Daarna kan de eerste buurtschap van ongeveer 15 woningen worden gebouwd. Nieuwe belangstellenden kunnen dan gebruik maken van het aardehuis en de camping. Wie doet mee aan de voor Nederland unieke experimenten? Wees niet bang, er zijn honderden voorbeelden over de hele wereld. Voor Nederland kunnen we gebruik maken van een nieuwe bestuursvorm en een nieuwe gespreks- en besluitvormingsmethode resp. triocratie en het vredegesprek.


Global Ecovillage Network (GEN)

Vijftien jaar geleden kwamen 400 vertegenwoordigers van ecodorpen in ecodorp Findhorn in Schotland bij elkaar. Gedurende deze conferentie werd besloten het woord ecodorp te kiezen voor gemeenschappen van enkele tientallen tot enkele honderden leden met als kernthema’s: gemeenschap, duurzaamheid en spiritualiteit. Het GEN werd zelfs advieslid van de Verenigde Naties. Er verschenen diverse publicaties die meer helderheid gaven over de visies van ecodorpen. O.a. werd duidelijk dat een ecodorp eigenlijk uit 150 volwassenen zou moeten bestaan. Dit getal blijkt al eeuwen effectief te zijn in dorpen in Afrika en Azië. Dit was het minimumgetal voor een stamverband. Weliswaar onderverdeeld in ongeveer 6 grootfamilies van plm. 25 volwassenen. In westerse sociologieboeken kom je deze getallen ook tegen. Als een dorp meer dan 300 volwassenen heeft gaat men een nieuw dorp stichten. Uiteindelijke conclusie is geworden dat je een gemeenschap nooit moet beginnen met minder dan 25 volwassenen. De gerichtheid naar de buitenwereld moet ook groot zijn, wat zijn uitwerking heeft in cursussen, festivals en rondleidingen. De gerichtheid naar de omgeving werd in de loop der jaren versterkt doordat de grote groei van ecodorpen uitbleef. M.n. in Duitsland zien we een duidelijke beweging naar samenwerking met de regio. Men komt samen in netwerken met bio-boeren, natuurvoedingswinkels, wereldwinkels, kunstenaars,politici, duurzaamheidstechnici, architecten en verenigingen en stichtingen van allerlei kleur. Een positief effect hiervan is dat er in Duitsland al 70 regio’s zijn met regionaal geld. Overigens in Nederland kennen we al de Gelre en de Groninger Gulden. Op de PRO-website staan voorbeelden van regio’s, centrumsteden en landsdelen, waar de ambitie duidelijk wordt om heel Nederland als transitieregio te gaan zien met als inspiratiebron de ecodorpen. Deze transitie is noodzakelijk vanwege piekolie en klimaatverandering, maar ook vanwege de ontoereikendheid van het openbaar bestuur.


Triocratie

Deze term is gekozen omdat we meer duidelijkheid willen aanbrengen tussen de drie maatschappelijke domeinen publiek, politiek en privaat. Op dit moment zijn de politieke en de private ondernemingen te veel met elkaar vervlochten. Het publieke domein komt er daardoor bekaaid af. Wenselijk is dat de burger weer centraal komt te staan. D.w.z. het publieke domein, het domein van de vrijheid, daar waar burgers zelf hun problemen en oplossingen formuleren, komt bij triocratie het eerst aan de beurt. Het voorstel is om publiekparlementen op te richten, die in gesprek gaan met private ondernemingen over diensten en producten. In het begin gebeurt dat vooral op het gebied van voedsel, kleding, huizen, zorg, infrastructuur, duurzaamheid, religie, onderwijs, kunst en cultuur. Het publieke en private domein gaan met de politiek in gesprek over de visies en de hulp van de politiek. Samen komt men tot een ruime totaalvisie, die worden uitgevoerd door publiek en privaat. De politiek wordt eventueel ook ingeroepen voor mediation, arbitrage en controle.
Provincies en gemeenten blijven bestaan maar ze zijn vooral dienstbaar aan de landsdelen, regio’s en centrumsteden, waarvan de kleinste eenheid partnerschappen en gezinnen zijn. Deze maken onderdeel uit van de grootfamilies, die weer onderdeel zijn van het dorp, de wijk en de stad en daarna de regio’s, centrumsteden, landsdelen, landen, landenverbanden en de wereldsamenleving.
Ecodorpen zijn dus voorbeeld- en proefprojecten voor een betere samenleving. Hierin staan persoonlijke groei, onderlinge steun, duurzaamheid, samen delen en vrede centraal. Naast deze nieuwe bestuursvorm is ook een nieuw gespreks- en besluitvormingsmethode van groot belang. Triocratie kan niet zonder het vredegesprek.


Het vredegesprek

We noemen de nieuwe gespreks- en besluitvormingsmethode het vredegesprek. Omdat vrede eigenlijk het samenvattend woord is voor datgene wat ecodorpen willen. Ecodorp Tamera in Portugal was de eerste die zich vrededorp noemde. Zij doen veel aan vredeseducatie en werken in de praktijk b.v. in Israël, Palestina en Columbia. Het door ons zo genoemde vredegesprek bestaat uit twee onderdelen: het forumgesprek en het sociocratisch gesprek.
Bij het forumgesprek gaat het om gesprekken die niet-besluitvormend zijn. Bij het sociocratisch gesprek is dat wel het geval. Bij het forumgesprek zitten de deelnemers in een kring. In vrijheid kan iedereen naar het vrije midden gaan om iets te vertellen en/of te laten zien. De toehoorders reageren hier niet op, behalve in de gebieden vreugde en verdriet. Er wordt dus niet geoordeeld of gediscussieerd. Het blijft alleen bij het spiegelen van de spreker over wat men gezien en gehoord heeft.
Het sociocratisch gesprek is wel besluitvormend. Besluiten worden genomen nadat iedereen iets gezegd heeft over het onderwerp. Deze visies worden samengevat in een voorstel. Indien hierover geen algemene overeenstemming wordt bereikt, eventueel met een mededeling van geen bezwaar, dan gaat het gesprek een volgende keer verder. 
Deze gespreksvormen zijn al tientallen jaren een beproefd recept voor ecodorpen die al lang bestaan. Wereldwijd worden deze methoden gebruikt. Triocratie en het vredegesprek zijn het meest effectief als men ze beide hanteert. Een andere wereld is dus pas mogelijk als men ook de structuur, de methoden en processen verandert.


Hunzedorp, Polderdorp, Ecodorp Texel, Ecodorp Zuidland enz.

Als bouwmateriaal zal o.a. worden gebruikt aarde, leem, stro, gras, riet en hout. De huizen zullen vrij onzichtbaar in het landschap worden opgenomen. De ambitie is om in elke provincie een ecodorp te bouwen. Als voorbereiding organiseren we informatiedagen. In diverse regio’s worden tweewekelijkse ontmoetingen gehouden om kennis te maken met elkaar, met het vredegesprek, bestaande ecodorpen en omgeving waar de ecodorpen kunnen komen. Iedereen kan hieraan meedoen, als men de wil heeft om gemeenschappelijk te wonen en daarbij de ambitie heeft ook wat voor de buitenwereld te doen en geen enkel aspect van het leven wil omzeilen. Er is ook de mogelijkheid om in eigen omgeving te komen tot een intensievere vorm van gemeenschap. Je blijft dan in je eigen huis wonen, maar tracht het niveau van een ecodorp te bereiken. Eigenlijk kan dus iedereen meedoen, die een andere samenleving wil. Ook u en jij bent uitgenodigd met ons een oriënterend gesprek aan te gaan. Laten we Nederland opnieuw inrichten. Landsdelen, centrumsteden, regio’s, ecodorpen, vredegesprekken, organische architectuur, permacultuur, duurzaamheid, veerkracht, en……wat uzelf verlangt. Ecodorpen zijn plekken waar je elke dag uitvindt hoeveel ik en hoeveel wij er vandaag zal zijn. Een ecodorp is geen sekte, geen terug naar vroeger, geen geitenwollen-sokken alternatief. Een ecodorp is voor iedereen die wat van haar of zijn leven wil maken. Een ecodorp is geen hemel op aarde. Een ecodorp is wel een plek waar je de hemel naar de aarde haalt. Het is een plek waar je mediteert, communiceert en tot actie komt. Een ecodorp is voor jezelf, voor je medebewoners en voor de buitenwereld. Een ecodorp is voor de nieuwe wereld tijdens en na de crises. Een ecodorp is voor mij, een vijftigtal anderen en drieduizend belangstellenden. Waar men ook woont in Nederland en Vlaanderen, overal kan een ecodorp ontstaan. PRO wil er samen met u aan werken.


Tot besluit

Op korte termijn hebben we nodig: grond, geld en vergunningen. We willen bouwen in vrije zones, dus welstands- en bouwbesluitvrij. We willen bouwen met eigen, gekregen en geleend geld. We vragen gemeenten en boeren om gronden ter beschikking te stellen. En bovenal natuurlijk mensen die op verschillende manieren met ons mee doen. Bewoners, helpers, adviseurs, geldgevers/leners, supporters, bezoekers, cursisten, buurtbewoners, ondernemers, politici, kunstenaars, idealisten en realisten. Mensen zoals u en ik. We hebben elkaar nodig. De wereld heeft ons nodig. De ontwikkeling van de aarde en de mensheid heeft ons nodig, de onzichtbare wereld heeft ons nodig. En vooral mensen die het ook plezierig, interessant en avontuurlijk vinden zoals wij.
Als allerlaatste: PRO staat voor Publieke, politieke en private beweging voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling. Het is de kortste samenvatting van dit artikel. Tot ziens!